منابع اصلی تشکیل دهنده حقوق صاحبان سهام را شرح دهید :

در ترازنامه شرکتهای سهامی قسمتی بنام حقوق صاحبان سهام وجود دارد که اقلام تشکیل دهنده حقوق صاحبان سهام را که شامل دو منبع زیر میباشد نشان میدهد

1-      سرمایه گذاری صاحبان سهام یا سرمایه پرداخت نشده

2-      سود حاصل از عملیات سود آور شرکت

هریک از عبارات زیر را شرح دهید :

سرمایه قانونی :

عبارت است از مبلغی که در اساسنامه شرکت بر مبنای تعداد سهام و ارزش اسمی هر سهم تعیین شده  و همچنین به تائید و تصویب اداره ثبت شرکتها رسیده باشد یعنی اینکه اداره ثبت شرکتها مجوز صدور و انتشار این تعداد سهام را با ارزش اسمی معین صادر نماید ویا اینکه شرکت سهامی برحسب ضرورت در زمانهای متناوب این تعداد سهم را برای فروش عرضه نماید

 

سهام صادر شده :

سهامی است که بنا بر تصمیم مجمع عمومی و حسب نیاز به سرمایه ی مربوطه  ، میتوان آن را منتشرنمود و بنابراین به سهام منتشره نیز مربوط میشود   و چنانچه تمام سرمایه از جانب سهام دار پرداخت شود میتوان برگه اصلی سهم را صادر نموده و به سهام دار واگذار کرد

 

کواهینامه خرید سهام :

هرگاه تمامی مبلغ اسمی سهام خریداری شده از سوی خریداران سهام پرداخت نشده باشد شرکت باید به صاحبان سهام گواهینامه موقت سهام بدهد.

این گواهینامه بیانگر تعداد ، مبلغ و نوع سهام پرداخت شده میباشد و در طی یکسال و پس از پرداخت تمامی مبلغ اسمی هرسهم از سوی خریدار ، گواهینامه موقت از سهامدار دریافت و باطل میگردد و به جای آن ورقه اصلی سهام صادر و به صاحب گواهینامه تسلیم میگردد

 سود انباشته :

            سود انباشته یکی از منابع تشکیل دهنده حقوق صاحبان سهام است و مانده این حساب بیانگر سود های انباشته شرکت از بدو تاسیس و پس از کسر زیانهای وارده و سودهای تقسیم شده میباشد

و هدف از انباشته شدن سود ، به منظور تامین مالی برای طرحهای توسع، تقسیم سود و پوشش زیانهای احتمالی میباشد

مانده بستانکار این حساب به منزله ی سود و مانده بدهکار آن به منزله ی زیان میباشد

هزینه های تاسیس و قبل ار بهره برداری را تعریف کنید و نحوه انعکاس آن را در صورتهای مالی بیان کنید.

هزینه هایی که به جهت تاسیس شرکت سهامی  پرداخت میشود هزینه های تاسیس نامیده میشود که عبارتند :

1- هزینه تهیه و تنظیم اساسنامه 2- هزینه مربوط به وکیل و مشاوران حقوقی 3- هزینه برگزاری مجمع عمومی و تاسیس 4- هزینه های چاپ  و صدور گواهینامه های موقت سهام 5- هزینه ثبت شرکت در اداره ثبت شرکتها 6- هزینه درج آگهی در روزنامه

اینگونه هزینه ها بعنوان دارایی نامشهود و تحت عنوان هزینه های تاسیس در دفاتر شرکت ثبت میشود و در پایان هرسال قسمتی از این هزینه ها مستهلک شده و به عنوان هزینه دوره جاری در صورت سود و زیان منعکس میشود.

صرف و سهام را تعریف کنید.

هرگاه سهام یک شرکت به قیمتی بیش از ارزش اسمی آن بفروش برسد میگویند سهام با صرف فروخته شده است و اختلاف بین ارزش اسمی و قیمت فروش را صرف سهام میگویند

کسر سهام :

هرگاه سهام یک شرکت به قیمتی کمتر از ارزش اسمی آن بفروش برسد میگویند سهام با کسر یا تخفیف به فروش رسیده است و اختلاف بین قیمت اسمی و قمیت فروش را کسر یا تخفیف سهام میگویند

نکته : صدور سهام به قیمتی کمتر از ارزش اسمی در ایران ممنوع میباشد .

نکته : کسر سهام دارای ماهیت بدهکار و صرف سهام دارای ماهیت بستانکار میباشد و هر دو عنوان حساب  ( صرف و کسر) بصورت مستقل در بخش حقوق صاحبان سهام ترازنامه قرار میگیرد و چون کسر سهام ماهیت بدهکار دارد بصورت عدد منفی در داخل پرانتز از حقوق صاحبان سهام کم میشود

پرداخت سود سهام ممتاز تابع چه ویژگیهایی میباشد :

1-      سهام ممتاز جمع شونده

2-      سهام ممتاز غیر جمع شونده ( جمع نشونده )

3-      سهام ممتاز مشارکتی

4-      سهام ممتاز غیر مشارکتی

5-      سهام ممتاز مشارکتی محدود

منظور از سهام ممتاز جمع شونده مشارکتی چیست ؟

سهام ممتاز با مزیت سود جمع شونده ، بدین معنی است که سود سهام مربوط به سال ( سالهای ) قبل که اعلام و پرداخت نشده ، با توجه به نرخ سود سهام ، انباشته میگردد . مبلغ سود انباشته شده سال ( سالهای ) قبل باید هنگام اعلام سود ، قبل از پرداخت هرگونه سود به صاحبان سهام عادی ، محاسبه و پرداخت گردد ،

و:

درصورتیکه یک یا چند سال سود سهام اعلام نگردد ،  سود جمع شده ولی پرداخت نشده متعلق به سهام ممتاز را سود معوق سهام میگویند

سهام ممتاز مشارکتی :

سهام ممتاز مشارکتی بدین معنی است که این سهام پس از دریافت سود معوق سالهای قبل ( در صورت داشتن این مزیت ) و دریافت سود سال جاری ، میتوانند در باقیمانده سود ، پس از کسر سودی معادل نرخ سود سهام ممتاز برای سهام عادی ، با سهام عادی به نسبت سرمایه و بطور کامل مشارکت کنند

سهام ممتاز غیر مشارکتی :

در صورتی که سهام ممتاز حق مشارکت در سود اضافی را نداشته باشد ، سود هر سال سهام مزبور محدود به سود بر اساس نرخ از قبل تعیین شده و همچنین سود معوق ( در صورتی که جمع شونده باشد ) میباشد به عبارت دیگر، سهام ممتاز غیر مشارکتی ، تنها سود سال جاری ( بر اساس نرخ از پیش تعیین شده ) یا سود معوق سالهای قبل را دریافت میدارد و باقیمانده سود قابل تقسیم متعلق به صاحبان سهام عادی میباشد

سهام ممتاز غیر جمع شونده ( جمع نشونده ):

چنانچه سهام ممتاز ، فاقد امتیاز جمع شوندگی باشد ، در صورتیکه در سال ( سالهای ) قبل سود سهام اعلام و پرداخت نشده باشد ، در سال جاری سودی از بابت سود معوق ، به این سهام تعلق نمیگیرد و تنها محق به دریافت سود سال جاری میباشند.

سهام ممتاز مشارکتی محدود :

در صورتی که سهام ممتاز دارای مزیت مشارکت کامل در باقیمانده سود باشند ، صاحبان اینگونه سهام ، با صاحبان سهام عادی در هرگونه سود اضافی سهیم میباشند. اما در مواردی که سهام ممتاز دارای حق مشارکت محدود باشد ، صاحبان این سهام ، علاوه بر دریافت سود به نرخ تعیین شده ، تنها تا درصد محدودی در باقیمانده سود شریک میباشند

سرمایه اهدایی و نحوه انعکاس آن در صورتهای مالی را شرح دهید :

هرگاه سازمان ها ، موسسات دولتی  ، جهت برنامه ریزی های خاصی از قبیل ایجاد اشتغال در مناطق محروم ، یا حمایت از یک نوع صنعت بخصوص ، دارائیهایی نظیر زمین ، ماشین آلات و وجه نقد را بصورت بلاعوض در اختیار شرکتهای سهامی قرار میدهند این دارائیها در حقیقت در حکم یک هدیه از طرف دولت   ( یا اشخاص خیر) به شرکت میباشد

از لحاظ حسابداری ، هنگام دریافت دارایی باید « حساب داریی دریافت شده » به قیمت بازار بدهکار و « حساب سرمایه اهدایی » نیز به همین مبلغ بستانکار گردد . حساب سرمایه اهدایی یک حساب دائم بوده و در ترازنامه نیز در قسمت حقوق صاحبان سهام منعکس میگردد

 

 

 

نحوه ارزش دفتری هر سهم عادی در شرکتهایی که هم سهم عادی و هم سهم ممتاز منتشر نموده اند را توضیح دهید:

ابتدا باید ارزش دفتری سهام ممتاز را محاسبه کنیم و ازجمع حقوق صاحبان سهام شرکت کسر و مانده  حقوق صاحبان سهام ، بر تعداد سهام عادی منتشر شده شرکت تقسیم گردد

ارزش دفتری سهام ممتاز شامل « ارزش تصفیه » این سهام بعلاوه کلیه سودهای معوق میباشد. درصورتیکه برای سهمام ممتاز ارزش تصفیه در نظر گرفته نشده باشد ، ارزش دفتری این سهام برابر « ارزش اسمی سهام ممتاز » بعلاوه « کلیه سودهای معوق » آنها میباشد.

ارزش دفتری هر سهم :

ارزش دفتری هر سهم به تعداد سهام منتشر شده در هر شرکت بستگی دارد زیرا ارزش دفتری هر سهم برابر خالص دارائیهایی که متعلق به هر سهم است میباشد منظور از خالص دارائیها یعنی « کل دارائیها – کل بدهیها» است

    

ارزش دفتری هر سهم = کل دارائیها – کل بدهیها