تئوری x – y  ( داگلاس مک گریگور ) :

مک گریگور مدیران را به دو گروه تقسیم کرد که هر گروه از آنها پیش فرضهایی در مورد کارکنان داشته و بر آن اساس با کارکنان رفتار میکردند

پیش فرضها ( مفروضات ) تئوری  X  :

1-      متنفر بودن اکثر افراد از کار

2-      استفاده از زور ، تهدید ، تنبیه  و کنترل برای وادار کردن افراد به کار

3-      مسئولیت گریزی افراد و ترجیح کنترل شوندگی

پیش فرضها ( مفروضات ) تئوری  y:

1-      علاقه مندی افراد به کار

2-      خود کنترل و خود هدایت بودن کارکنان

3-      مسئولیت پذیری افراد تحت شرایط مناسب

4-      خلاق و نو آور بودن اکثر کارکنان

5-      عدم استفاده از توان فکری اکثریت افراد

ب : تفکر سیستمی ( بند دوم از عصر رفتارگرایان )

نظریه پردازان علوم رفتاری ، بر عکس طرفداران نهضت روابط انسانی ،  در باره رفتار انسان در سازمان به روشهای علمی عمل کردند آنها دقت نمودند تا در تحقیقات خود باورهای شخصی و اعتقادات خصوصی خود را دخالت ندهند و تفکر سیستمی در مدیریت را بنیان نهادند .

موارد مورد توجه  نظریه پردازان علوم رفتاری در تفکر سیستمی :

1-      طرح ریزی تیمهای کاری با بهره وری بالا

2-      طرح ریزی برنامه های آموزشی

3-      طرح ریزی سیستمهای پاداش

4-      طرح ریزی شغل

اصول پنجگانه ای که در هنگام نگاه سیستمی باید به آن توجه داشت چیست ؟

1-      هدفهای کلی سیستم و بویژه معیارهای سنجش فعالیتهای آن

2-      محیط سیستم

3-      منابع سیستم

4-      اجزای تشکیل دهنده سیستم

5-      مدیریت سیستم

 درتفکر سیستمی و بهنگام مواجه شدن با یک مسئله به چه مواردی باید توجه داشت ؟

1-      مسئله نیازمند چند راه حل است

2-      حل مسئله تاثیرات دیگری به جز آنچه برای آن مسئله مورد نظر است ، همراه خواهد داشت

3-      سعی در پیش بینی اثرات جانبی حل مسئله امری ضروری است

4-      حل مسئله میتواند از طریق تشخیص و سنجش آمیخته ای از نتایج پیش بینی شده و نشده مورد ارزیابی قرار گیرید

5-      پس از دگرگونی وضعیت  ، راه حل پایدار نخواهد ماند

دیدگاه اقتضایی :

بر اساس این دیدگاه  هیچگاه یک راه عمومی و بهترین برای اداره کردن یک موضوع وجود ندارد و هیچگونه طرح  ، ساختار سازمانی ، شیوه رهبری یا نظارتی که مناسب برای تمام موقعیتها باشد در دست نیست و مدیران باید روشهای متفاوتی را که برای موقعیتهای مختلف باشند بیابند در تاریخ تکامل علم مدیریت تفکر اقتضایی قابل انتصاب به فرد یا افراد خاصی نیست

برداشت آزاد : یعنی اینکه هیچوقت نمیتوان یک راه حل  ثابت را برای حل یک مسئله در همه دوران استفاده نمود بلکه هر مدیری میتواند به اقتضای زمان و مسئله خود بهترین راه حل را پیدا نماید در واقع میتوان گفت که اولین راه حل همواره بهترین راه حل برای آن مسئله نیست

 

 

عوامل یا متغییرهای موقعیتی مهم در دیدگاه اقتضایی چیست ؟

1-      نوع ساختار کار

2-      میزان قدرت رهبر

3-      نقش زیر دستان

4-      میزان در دسترس بودن اطلاعات

 

روشهای شناسایی و تفکیک متغییرهای موقعیتی :

1-      طیف خود کامگی – دموکرات بودن

2-      الگوی فیدلر

3-      نظریه رهبری مبتنی بر موقعیت

4-      نظریه مبتنی بر تبادل نظر رهبر با اعضاء

5-      نظریه مسیر – هدف

6-      الگوی مشارکت در رهبری

 

مشخصات مدیریت معاصر با توجه به دیدگاه اقتضایی :

1-      تاکید بر طبیعت سازمان بعنوان یک نظام که در آن هرجزء به جزء دیگری مرتبط است

2-      دگرگونی در یک بخش از سازمان بر سایر بخش اثر دارد

3-      درستی هر عمل مدیریت مبتنی بر تناسب آن با ویژگیهای خاص در هر موقعیت دارد

4-      لزوم تناسب بین ارکان سازمان یعنی افراد ، وظایف و مدیریت

5-      لزوم درک وابستگی بین ارکان سازمان یعنی افراد ، وظایف و مدیریت

الگوی فیدلر :

فرض  الگو :        عملکرد موثر گروه به رابطه مناسب بین سبک مدیریت در ایجاد رابطه با زیردستان و اوضاع و شرایط حاکم که اجازه اعمال نفوذ و کنترل میدهد بستگی دارد

شاخصهای موقعیتی :

1-      رابطه رهبر با زیر دستان

2-      ساختار کامل

3-      میزان قدرت رهبری

 

ویژگیهای افراد تیپ  A :

1-      با عجله بودن در کارها

2-      نداشتن وقت استراحت

3-      داشتن روحیه تهاجمی و رقابتی

4-      بی صبر و همیشه در حال حرکت

5-      دارای معیار کمی ( کمیت )

6-      انجام همزمان کارها

ویژگیهای افراد تیپ B  :

1-      صبور ، بی عجله و بدون نگرانی

2-      میانه رو و لاف نزن

3-      بازی برای تفریح نه پیروزی

4-      تحت فشار پایان وقت نبودن

5-      آسوده بودن بودن احساس گناه