بهره وری 30-08-86
تئوري دو عاملي هرزبرگ: مباحث جلسه 30-08-86
هرزبرگ با اشاره به دو نياز اساس بشر تئوري دو عاملي خود را اعلام نمود
1) نياز به دوري از درد و بقاء ( عوامل بهداشتي )
2) نياز به رشد ، بهبود و ياد گيري ( عوامل برانگيزاننده )
مشاغل انگيزشي از نظر هرزبرگ :
بر طبق نظريه هرزبرگ فقط مشاغلي كه جنبه رقابتي داشته و در آنها فرصت پيشرفت ، شناخت ، مسئوليت و رشد وجود دارد موجب انگيزش كاركنان ميشود
تعریف عامل برانگيزاننده :
عواملي كه وجود آنها در سازمانها باعث انگيزش و تحريك كاركنان به كار بيشتر ميشود ولي عدم وجودشان نارضايتي زيادي را در بين كاركنان ايجاد نميكند
تعریف عامل بهداشتي :
عواملي كه نبود آنها در سازمانها باعث نارضايتي كاركنان ميشود ولي وجودشان محرك و برانگيزاننده نيست و فقط به حفظ وضعيت موجود كمك ميكند
عوامل بهداشتي :
سرپرستي فني – روابط بين افراد – حقوق و دستمزد – امنيت شغلي – زندگي شخصي – شرايط كار – منافع حاشيه اي – مقام
عوامل برانگيزاننده :
پيشرفت – شناخت – ترقي – امكان رشد – مسئوليت
عامل بهداشت حضور داشته باشد باعث رضايت و نبودش باعث عدم رضايت ميشود
عامل برانگيزاننده ( محرك ) حضور داشته باشد باعث رضايت ميشود و نبودش باعث نارضايتي ميگردد
انتقادات بر مدل هرزبرگ :
1) عدم بيان كامل مسائل انگيزشي در سازمانها
2) عدم وجود تمايز آشكار بين عوامل ايجاد كننده رضايت و نارضايتي
فرآيند فشار هاي عصبي :
فشارها ي عصبي به دو شكل وارد ميگردد 1) فشار سازماني 2) فشار غير سازماني
در هردوحالت وجود اينگونه فشارها باعث ميشود برروي كاركنان بصورت الف) فشار عصبي مثبت و ب) فشار عصبي منفي وارد گردد
فشار عصبي مثبت به سه حالت است
1) پيامدهاي سازنده شخصي و سازماني
2) كوتاه مدت
3) بلند مدت
فشارهاي عصبي منفي به سه حالت است
1) پيامدهاي ويرانگر شخصي و سازماني
2) كوتاه مدت
3) بلند مدت
حجم زياد كار – حجم كم كار – ابهام در نقش – تعارض نقش – عدم مشاركت در تصميم گيري – عدم حمايت همكاران – مسئوليت براي ديگران – ارشيابي نامناسب عملكرد – شرايط محيط كاري و مشكلات فني
راه حلهاي پيشنهادي افزايش بهره وري :
1- توسعه فيزيكي منابع ( وامهاي بين المللي و خارجي – جلب سرمايه هاي خصوصي )
2- كاهش مصرف ( كاهش مصرف سراني – كنترل رشد جمعيت )
3- افزايش بهره وري ( الف-چه توليد كنيم و چه چيزي را تامين نمائيم ( اثربخشي ) ب- چگونه توليد و تامين كنيم ( كارايي)
مزاياي افزايش بهره وري واحدهاي مولد سازمانهاي يك جامعه :
1) در كشاورزي : خوراك بيشتر ، ارزانتر و بهتر
2) درصنعت : پوشاك و مسكن بيشتر و ارزانتر
3) در واحدهاي خدماتي ( دولتي و خصوصي) : امنيت و اننظامات ، بهداشت و درمان ، آموزش و پرورش ، امكانات ورزشي و سرگرمي و تفريح بيشتر ، ارزانتر و بهتر
با ورود گزينه بهره وري در واحدهاي مولد به هدف اجتماع كه همان رسيدن به رفاه كاميابي افراد جامعه است نزديكتر ميشويم
به زبان ساده مديريت يعني :
دانش افزايش بهره وري در سطح سازمان